۱۰ اوت ۲۰۲۵- دیابت نوع ۲ معمولاً طی سالهای طولانی ایجاد میشود، با این حال اقدامات پیشگیرانه اغلب تنها زمانی آغاز میشوند که سطح قند خون از قبل افزایش یافته است. به همین دلیل، یک هیئت بینالمللی از متخصصان به سرپرستی بیمارستان دانشگاهی توبینگن و مرکز آلمانی پژوهشهای دیابت (DZD) خواستار یک تغییر بنیادین در شیوه نگرش شدهاند: پیشگیری از دیابت باید کل سیر زندگی را در نظر بگیرد؛ از دوره پیش از بارداری تا سالمندی.
در مقالهای که در نشریه Nature Medicine منتشر شده است، پژوهشگران نخستین چارچوب ۱۰ بندی را که بهطور مشترک برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ و عوارض آن تدوین شده، ارائه کردند. این مقاله به ابتکار و رهبری پژوهشگران بیمارستان دانشگاهی توبینگن و DZDتهیه شده است. آنان همراه با متخصصان برجسته در پژوهشهای پایه، پزشکی بالینی و پیشگیری از دیابت، شواهد موجود را بررسی کرده و توصیههای مشخصی برای پژوهش، پیشگیری و نظام سلامت تدوین کردهاند.
پروفسور آندریاس ال. بیرکنفلد، پزشک، مدیر پزشکی بخش دیابتشناسی، غدد درونریز و نفرولوژی در بیمارستان دانشگاهی توبینگن، مدیر مؤسسه پژوهشهای دیابت و بیماریهای متابولیک (IDM) وابسته به هلمهولتس مونیخ در دانشگاه توبینگن، و عضو هیئت اجرایی مرکز آلمانی پژوهشهای دیابت (DZD)، میگوید:«دیابت نوع ۲ یک شبه ایجاد نمیشود. خطر بروز این بیماری اغلب طی چندین دهه شکل میگیرد و تحت تأثیر عوامل زیستی، اجتماعی و رفتاری در مراحل مختلف زندگی قرار دارد. بنابراین اگر میخواهیم بهطور مؤثر از دیابت پیشگیری کنیم، اقدامات پیشگیرانه باید بسیار زودتر آغاز شوند و خطرات فردی را در سراسر دوره زندگی در نظر بگیرند.»
پیشگیری بسیار پیش از آغاز دیابت شروع میشود
نویسندگان رویکردی موسوم به «رویکرد مبتنی بر سیر زندگی» را پیشنهاد کردند. در این رویکرد، پیشگیری از دیابت بهجای آنکه یک مداخله واحد در بزرگسالی تلقی شود، بهصورت تلاشی پیوسته در سراسر زندگی در نظر گرفته میشود. شش مرحله از زندگی از اهمیت ویژهای برخوردارند: دوره پیش از بارداری، بارداری، اوایل کودکی، نوجوانی، بزرگسالی جوان، و میانسالی.
یییینگ وانگ، نویسنده اول مقاله و پژوهشگر دکترای پزشکی در بیمارستان دانشگاهی توبینگن، میگوید:«بسیاری از افراد پیشگیری از دیابت را عمدتاً در قالب رژیم غذایی و فعالیت بدنی در بزرگسالی در نظر میگیرند. با این حال، خطر ابتلا به این بیماری در سالهای بعدی زندگی، بسیار زودتر از دورۀ بزرگسالی شکل میگیرد. سلامت متابولیک هر دو والد، یعنی مادر و پدر، پیش از بارداری میتواند بر سلامت متابولیک آینده فرزندشان اثر بگذارد. بارداری و شیردهی نیز فرصتهای مهم دیگری برای شکلدهی مثبت به سلامت هر دو نسل فراهم میکنند.»
بازگرداندن سلامت، نه صرفاً کُند کردن روند بیماری
یکی از مفاهیم محوری این مقاله، «بهبود» یا «فروکش بیماری» است. به گفتۀ نویسندگان، هدف پیشگیری نباید فقط کُند کردن پیشرفت بیماری باشد. در عوض، باید هدف این باشد که سلامت متابولیک در نخستین فرصت ممکن بازگردانده شود و در بلندمدت حفظ شود.
این موضوع بهویژه در مورد پیشدیابت اهمیت دارد. در این مرحله که پیش از دیابت نوع ۲ قرار دارد، سطح قند خون افزایش یافته است، اما هنوز به آستانه تشخیصی دیابت نرسیده است. مطالعات نشان دادهاند که مداخلات هدفمند در سبک زندگی اغلب میتوانند تنظیم طبیعی قند خون را دوباره برقرار کنند. افرادی که به این وضعیت دست مییابند، در درازمدت با خطر بهمراتب کمتری برای ابتلا به دیابت نوع ۲ روبهرو هستند.
پروفسور بیرکنفلد، نویسنده ارشد مقاله، میگوید:«پیشدیابت یک وضعیت برگشتناپذیر نیست. بنابراین، فروکش پیشدیابت - یعنی بازگشت به سطوح طبیعی قند خون - باید به یک هدف محوری در پیشگیری تبدیل شود. هدف فقط متوقف کردن پیشرفت بیماری نیست، بلکه باید سلامت متابولیک را تا حد ممکن زودهنگام و بهشکلی پایدار بازگرداند.»
ده اولویت برای آینده پیشگیری از دیابت
این هیئت بینالمللی از متخصصان، فراتر از خلاصهکردن وضعیت کنونی اطلاعات موجود، نخستین چارچوب ۱۰ بندی مشترک را برای آینده پیشگیری از دیابت ارائه نمودند. در این چارچوب، نویسندگان آنچه را که مهمترین گامهای بعدی برای اثربخشتر کردن پیشگیری میدانند مشخص کردهاند؛ از ارزیابی خطر در سراسر سیر زندگی و راهبردهای پیشگیری شخصیسازیشده گرفته تا استفاده از ابزارهای دیجیتال و مبتنی بر هوش مصنوعی، و نیز رویکردهای جدیدی که تأکید بیشتری بر فروکش بیماری بهعنوان یک هدف پیشگیرانه دارند و میکوشند نابرابریهای سلامت را کاهش دهند.
نویسندگان با این چارچوب ۱۰ بندی، نخستین اجماع بینالمللی متخصصان را درباره اولویتهای کلیدی آیندۀ پیشگیری از دیابت شکل دادهاند. هدف این است که خطرات زودتر شناسایی شوند، فروکش پیشدیابت بهعنوان یک هدف مرکزی در پیشگیری تثبیت شود، و به افراد کمک شود تا سلامت متابولیک خود را تا حد امکان برای مدت طولانیتری حفظ کنند.
منبع:
https://medicalxpress.com/news/2026-08-prediabetes-remission-central-goal-diabetes.html